Dạ quang Tritium là gì? Tritium có nguy hiểm đến sức khỏe không?

Tritium biết đến là một chất phóng xạ được ứng dụng nhiều trong cuộc sống. Tuy nhiên, có rất nhiều tranh cãi đặt ra liệu chúng có ảnh hưởng gì đến sức khỏe chúng ta hay không? Hãy cùng Viện Đồng Hồ tìm hiểu Tritium là gì và giải đáp những thắc mắc xung quanh trong bài viết ngày hôm nay nhé.

Dạ quang Tritium là gì?

Tritium (hay còn gọi là Triti) là một chất phát quang phóng xạ của Hydro. Chất phát quang này được tạo ra bằng cách sử dụng các ống thủy tinh có lớp phốt pho và khí triti bên trong ống. Một ống như vậy được gọi là “nguồn sáng triti ở thể khí” (GTLS) hoặc ánh sáng beta (vì triti trải qua quá trình phân rã beta).

Trong quá trình sản xuất, một chiều dài của ống thủy tinh borosilicat có bề mặt bên trong được phủ một lớp vật liệu chứa phốt pho được chứa đầy tritium phóng xạ. Sau đó, ống được niêm phong ở độ dài mong muốn bằng cách sử dụng tia laser carbon dioxide. Borosilicate được ưa chuộng vì độ bền và khả năng chống vỡ.

Trong ống, triti tạo ra một dòng electron ổn định do sự phân rã beta. Những hạt này kích thích phốt pho, khiến nó phát ra ánh sáng thấp và ổn định. Ánh sáng do GTLSs tạo ra khác nhau về màu sắc và kích thước. 

Các công đoạn sản xuất dạ quang Tritium

Để sản xuất dạ quang Tritium, người ta sẽ nhúng trực tiếp các ống khí có dạng hình oval hay hình tròn vào acid, bề mặt bên trong sau khi nhúng giống như được bôi 1 lớp keo, bột phốt pho nhờ đó sẽ phủ đều bên trong ống. Lượng acid dư ra được tiêu hủy bằng cách đốt 1 đầu đoạn ống.

Các ống sau khi được phủ Phốt pho bên trong sẽ được nảy lên và canh chỉnh cho đến khi lượng Phốt pho bên trong mỗi ống đúng yêu cầu. Có 8 màu phổ biến: đỏ, cam, vàng, tím, trắng, xanh, xanh băng và xanh lam. Trong đó, màu xanh lá cây là màu sáng nhất và màu đỏ là ít sáng nhất.

Giai đoạn tiếp theo và cũng là giai đoạn quan trọng nhất – bơm khí Triti. Quá trình này được thực hiện bởi 3 chiếc máy lớn với 1 dây chuyền xử lý 30 ống 1 lần và mất khoảng 20 phút để hoàn tất. Những chiếc ống được treo lên từ đuôi ống, tại vị trí đốt acid dư ở công đoạn trước.

Sau đó, 4/5 thể tích ống sẽ được bơm đầy Nitro lỏng với nhiệt độ cực thấp, đồng thời người công nhân cũng dùng đầu đốt để hơ nóng ống chứa nhằm mục đích giữ Triti. Sau khi Triti được làm nóng, nó được đưa trở lại vào bên trong ống và làm lạnh cực nhanh.

Cuối cùng, các công nhân sẽ cắt phần dư của từng ống bằng một đầu đốt nhỏ đủ làm nóng chảy thủy tinh, sau khi cắt các ống cũng lập tức được niêm phong để tránh thoát khí bên trong.

Ứng dụng của Tritium trong thực tế 

Trên thực tế, Tritium được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực từ quân sự đến đời sống

Tritium trong cuộc sống

Tritium có thể coi là một nguồn sáng vĩnh cửu, không cần năng lượng vẫn có thể hoạt động được. Do đó, nó được sử dụng rộng rãi trong cuộc sống như biển báo, lối thoát hiểm, trang trí. Trong quân đội, Tritium được gắn lên các thiết bị quân sự, trở thành một nguồn sáng hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động tại đây. Chẳng hạn như bảng điều khiển trên máy bay, la bàn và ống ngắm cho vũ khí.

Tritium trên đồng hồ

Bên cạnh những ứng dụng trên, Tritium được sử dụng để phủ lên kim đồng hồ và các mặt số, nhờ đặc tính phát sáng liên tục mà không tốn bất kỳ năng lượng nào. Nó được sử dụng cho các loại đồng hồ lặn, những người thường xuyên phải ra ngoài như đi thám hiểm, các môn thể thao mạo hiểm,…

Các GTLS được sử dụng trong đồng hồ phát ra một lượng ánh sáng nhỏ: Không đủ để nhìn thấy trong ánh sáng ban ngày, nhưng có thể nhìn thấy trong bóng tối từ khoảng cách vài mét.

MB-Microtec – Công ty nổi tiếng trong lĩnh vực dạ quang Tritium trên đồng hồ

MB-Microtec AG là thương hiệu được thành lập vào năm 1969 có trụ sở chính đặt tại Thụy Sĩ. Công ty MB-Microtec AG chuyên sản xuất ống khí tritium không chỉ cho đồng hồ mà cho mọi lĩnh vực với nhiều quy mô lớn nhỏ. Ngoài ra, MB-Microtec cũng tự sản xuất đồng hồ riêng của hãng. Nếu anh chị em đang đeo 1 chiếc đồng hồ có kim dạ quang Triti từ Thụy Sĩ, đó chắc chắn là sản phẩm của MB-Microtec.

Được tận mắt chứng kiến công nghệ bơm khí Triti dạ quang có lẽ là một trong những trải nghiệm ấn tượng nhất trong ngành kỹ nghệ đồng hồ mà ít ai có cơ hội. Các ống dạ quang Triti có kích thước “siêu nhỏ” – chỉ dày có 0.5mm và dài chừng 1.3mm và được bơm đầy khí Triti. Các ống Triti sau khi được bơm sẽ phát quang liên tục trên mặt đồng hồ trong ít nhất 10 năm và thông thường là khoảng 20 năm, một số ống gần như không bao giờ tắt.

Công đoạn đưa dạ quang Triti vào mặt số đồng hồ là ẩn số riêng của MB-Microtec

Các ống Triti đã niêm phong lúc này vẫn còn rất to, chưa phải là thứ chúng ta sẽ thấy trên mặt đồng hồ, chúng sẽ được chuyển đến trạm kế tiếp. Nơi đây có chừng 19 chiếc máy đặc biệt thực hiện các công việc chuyên dụng và tạo ra các ống nhỏ xíu mà chúng ta thấy, công đoạn này chúng ta có thể bỏ qua, vì nó thuộc về bí mật kinh doanh của MB-Microtec.

Các ống Triti thành phẩm bé tí hon sẽ được bán trực tiếp cho các đối tác đặt mua, chủ yếu là để sử dụng trên mặt số, kim, gờ… 1 phần còn lại được đưa đến xưởng lắp ráp đồng hồ của MB-Microtec – Traser. Những chiếc đồng hồ của Traser thuộc phân khúc bình dân, có giá từ vài trăm đến chừng 1.000$ như đồng hồ phong cách quân đội, thể thao, thanh lịch…. Một trong số đó là Traser Special Force 100 – khá nổi tiếng với vỏ Titanium, dây NATO và có giá chừng 650$.

Tritium có nguy hiểm không?

Tritium là một chất phóng xạ nên nhiều người lo ngại về tính nguy hiểm của nó cũng như các đồ vật sử dụng chất liệu này, trong đó có đồng hồ. 

Một báo cáo năm 2007 của Nhóm Cố vấn Cơ quan Bảo vệ Sức khỏe của Chính phủ Vương quốc Anh về Bức xạ Ion hóa tuyên bố rủi ro sức khỏe của việc tiếp xúc với tritium cao gấp đôi so với trước đây do Ủy ban Quốc tế về Bảo vệ Bức xạ. Chất dạ quang Tritium thường được đặt vào ống thủy tinh, điều này ngăn không cho con người dùng tiếp xúc trực tiếp với tritium. 

Triti chủ yếu xâm nhập vào cơ thể khi con người nuốt phải tritium, hít tritium dưới dạng khí trong không khí hoặc hấp thụ tritium qua da. Do đó, chỉ khi thiết bị bị rơi vỡ, anh chị em chẳng may hít vào thì mới nguy hiểm đến sức khỏe. Nguồn sáng từ Tritium không gây ra mối lo ngại nào đáng kể cho sức khỏe con người.

Khám phá những điều bí ẩn của lịch sử dạ quang đồng hồ

Bài viết trên đã giải đáp Tritium là gì và Tritium có nguy hiểm đến sức khỏe của người dùng hay không? Để cập nhật những tin tức mới, anh chị em đừng quên truy cập thường xuyên website Viện Đồng Hồ nhé.