Tìm hiểu họa tiết Guilloche trong nghệ thuật hoàn thiện đồng hồ

Những người am hiểu về đồng hồ không ai là không biết về họa tiết Guilloche. Tuy nhiên, vẫn không ít bạn cảm thấy thắc mắc và khó hiểu khi lần đầu tiên tìm hiểu về nó. Viện Đồng Hồ có bài viết chi tiết về vấn đề này.

Họa tiết Guilloche là gì?

Guilloche là một dạng họa tiết trang trí thường được sử dụng trên mặt số hoặc trên vỏ đồng hồ, được thực hiện bởi một phương pháp chạm khắc đặc biệt. Họa tiết Guilloche có kích thước rất nhỏ, được lặp đi lặp lại trên bề mặt của vật được trang trí với độ chính xác rất cao. Bản thân các mẫu Guilloche có nhiều loại giống như “hobnail,” “sunburst” and “barleycorn.”

Guilloche được chia thành hai dạng chính: được thiết kế theo những đường tròn hoặc theo đường thẳng. Bề mặt được chạm khắc sẽ được đặt cực kỳ chính xác trên một chiếc máy đặc biệt, tùy theo kết quả thành phẩm, người nghệ nhân sẽ điều chỉnh tốc độ và lực cắt của máy. Đây là một quá trình rất phức tạp và yêu cầu người nghệ nhân giữ chắc tay cũng như có sự tập trung cao độ – một lỗi sai nhỏ cũng khiến mặt số không còn giá trị.

Lịch sử họa tiết Guilloche

Họa tiết Guilloche là một kỹ thuật đã được sử dụng từ thời trung cổ, mặc dù chủ yếu cho mục đích trang trí và áp dụng trên các vật liệu mềm hơn như gỗ và ngà voi. Nó thậm chí có thể được tìm thấy từ các vật thể nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày của bạn như tiền giấy đến các di tích khổng lồ như đền Parthenon trên Acropolis ở Hy Lạp, như một lời nhắc nhở về những nghệ thuật phức tạp vĩ đại trong quá khứ.

Tuy nhiên, chỉ đến cuối thế kỷ 18, guilloche mới được sử dụng để chế tạo đồng hồ. Lịch sử của các mặt số guilloche gắn liền với lịch sử của Breguet, khi người sáng lập của nó, Abraham-Louis Breguet, bắt đầu thực hiện guilloche trên đồng hồ bỏ túi của thương hiệu vào khoảng năm 1786. Nó nhanh chóng trở thành tên tuổi gắn liền với thương hiệu đồng hồ nổi tiếng Breguet.

Quy trình chế tác họa tiết Guilloche

Quá trình tạo hình guilloche trên mặt số đòi hỏi sự tận tâm và thành thạo các công cụ. Nghệ nhân Guiloche (Guillochéur), đã tự mình thiết kế quy trình bằng cách xoay các công cụ để xoay và định hướng mặt số, đồng thời áp dụng nhiều lực khác nhau để tiến hành quay số so với máy cắt để cắt và xác định độ sâu và tính nhất quán của các bản khắc. Quá trình này vừa tốn thời gian vừa đòi hỏi sự tập trung tối đa. Ngay cả những cái lắc nhẹ của bàn tay cũng sẽ ảnh hưởng nặng tới mặt số.

Với một quá trình phức tạp như vậy, không khó để tưởng tượng rằng chỉ có một số ít guillochéurs trên thế giới ngày nay, và các mặt số guilloche được làm thủ công phần lớn được dành riêng cho các thương hiệu chế tác đồng hồ nổi tiếng. Các công cụ cần thiết cho guilloche thủ công rất hiếm khi được sản xuất. Hơn nữa, việc học nghề thủ công hầu hết được truyền lại từ đời này qua đời khác, hoặc người ta phải tìm kiếm và học tập của một chuyên gia về Guilloche. 

Những điều này có thể làm cho việc học nó là một quá trình gian nan. Sự khó làm chủ được các đường vân guilloche, cùng với thực tế nó là các đường cong đều nhau dốc đứng, tạo ra một rào cản cao để gia nhập vào nghề. Ngày nay, nghệ thuật guilloche thủ công dường như đang bị đe dọa trong chế tạo đồng hồ đương đại, chỉ được bảo tồn bởi một vài thương hiệu như Audemars Piguet, Breguet, Vacheron Constantin và Patek Philippe.

Ngày nay có máy móc và robot, chẳng hạn như gia công điều khiển số máy tính (CNC) có khả năng tự động dập và cắt các mẫu như guilloche trên mặt đồng hồ trong vài phút so với ngày được thực hiện bởi người thực hiện Guilloche. Tuy nhiên, với các công nghệ hiện tại lại thiếu đi cái hồn của những đường vân Guilloche do con người mà một người sành chơi tìm kiếm trong một chiếc đồng hồ có họa tiết Guilloche thực sự. 

Đồng hồ sở hữu các mẫu guilloche được sản xuất hàng loạt có thể trở nên quá cứng nhắc và vô hồn. Khoảng trống của sự không hoàn hảo tinh tế như của một người tạo ra các đường Guilloche mà nghịch lý đóng góp vào bản chất của một guilloche hoàn hảo. Sự khéo léo của một guilloche, người đã dành nhiều ngày để khắc một mẫu guilloche, đơn giản là không thể được sao chép bởi các máy móc.

Tuy nhiên, các thương hiệu bảo tồn nghệ thuật guilloche rất đáng khen ngợi vì tiếp tục tạo ra các mặt số xuất sắc. Có thể so sánh họ như những người thầm lặng phát triển nghệ thuật lên một tầm cao mới. Mặt số Guilloche được phân biệt rõ ràng bằng các bản khắc của chúng. 

Những bản khắc này được chế tác rất công phu và có thể có nhiều kiểu khác nhau, từ các mẫu hình sin và lượn sóng cho đến các mẫu đường thẳng, tùy thuộc vào việc chúng được gia công bằng máy tạo vân hoa hồng hay máy cắt thẳng. Một số họa tiết phổ biến bao gồm Clous de Paris, sunburst guilloche, barleycorn, và flinqué..

Các họa tiết Guilloche thông dụng

Họa tiết Hobnail Guilloche

Vân Hobnail Guilloche là những vân được thiết kế đều nhau bởi những ô vuông có kích thước bằng nhau, trải đều nhất định trên đồng hồ. Thường đối với vấn Hobnail Guilloche sẽ được tạo ở một phần nhất định trên mặt đồng hồ. Có khá ít mẫu đồng hồ sử dụng loại vân Hobnail Guilloche để phủ lên toàn bộ mặt đồng hồ, bởi sự đơn điệu của loại vân này. Tuy nhiên kể cả những thương hiệu nổi tiếng như Girard Perregaux vẫn sử dụng vân này trên toàn bộ mặt số đồng hồ của mình.

Họa tiết Sunburst Guilloche

Có lẽ vân Sunburst Guilloche là vân được sử dụng khá phổ biến hiện nay, kể cả những thương hiệu tầm trung như Seiko, hay thương hiệu cao cấp cũng đều sử dụng họa tiết này để hoàn thiện cho mẫu đồng hồ của mình.

Vân Sunburst Guilloche được tạo ra bởi các vân gợn sóng, phóng to dần từ tâm. chúng được sử dụng thông dụng có lẽ bởi hình dạng đồng hồ là tròn và sự phóng to ra từ tâm sẽ rất phù hợp với các vòng tròn, cũng khá dễ chế tác. Chúng ta thấy vân Sunburst Guilloche thường xuất hiện trên mặt số đồng hồ.

Họa tiết Barleycorn Guilloche

Đây có lẽ là vân Guilloche phổ biến nhất trên đồng hồ, và đây cũng có lẽ là vân Guilloche khó chế tác nhất trong đồng hồ. Sự phổ biến ở đây chúng ta không nói đến việc vân này được sử dụng ở nhiều mẫu đồng hồ khác nhau. Mà chúng ta nói đến việc đa dạng về vị trí sử dụng của vân Barleycorn Guilloche. Loại vân này được sử dụng cả ở Quả văng, Mặt số, hay thậm chí là trên vỏ đồng hồ quả Quýt.

Vân Barleycorn Guilloche được tạo ra bởi các đường tròn giao cắt nhau, và chúng ta cũng sẽ thấy càng ở tâm thì các hình càng nhỏ và càng xa tâm hình càng lớn dần, nó giống như các hình học đồng dạng nhau.

Viện Đồng Hồ đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin về họa tiết Guilloche. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngại để lại bình luận để chúng tôi giải đáp thắc mắc nhé.